Loading...

معماری یونان در دوره هلنی

/, مقاله های معماری/معماری یونان در دوره هلنی

معماری یونان در دوره هلنی

هنرو معماری دوره هلنی: برای نخستين بار يک تاريخدان آلمانی در سال1836 ميلادی واژه «هلنيسم» را بکار برد، و پس از آن اين نام به دوره ای از تاريخسياسی و فرهنگی و هنری يونان که مشخصه آن پديد آمدن دولتها در مناطق امپراتوریيونان پس از مرگ اسکندر بود، اطلاق گرديد. اين دوره از سال 330 ق م تا 27 ق م تداوميافت. محدوده ی جغرافيايی هنر هلنی از شمال تا جنوب روسيه، از شرق تا هند و از جنوبمصر و شمال آفريقا و از طرف غرب کناره های مديترانه، فرانسه و اسپانيا بوده است.شهر تاکسيلا در پاکستان جزو آثار دوره هلنی است.

پيروزی اسکندر مقدونی موجب گسترش تمدن و هنر يونان به ساير نقاطگرديد . تا آنجا که نيمی از جهان آن روز را زير سلطه خود قرار داده بود. اين گسترشروز افزون موجب گرديد که هنر اصيل يونان، تعميم و اعتبار خود را از دست بدهد و دراغلب موارد منحصراً برای عظمت مادی و شکوه و جلال کاخهای حاکمان مقتدر بکار رود واز طرفی اين دوره از نظر هنری و فرهنگی تحت نفوذ عناصر فرهنگی و هنری مشرق زمينقرار گرفت و به اين ترتيب هنری متبلور گرديد که آنرا «يونانی مابی» (هلنيسم) نامنهاده اند. البته برخی از پژوهندگان معتقدند که هنر دوره هلنی يا يونانی مابیدنباله مستقيم تحولاتی است که نه در زمان اسکندر بلکه پنجاه سال پيش از آن رویداد.

پيکره سازی: در دوره ی هلنی يونانی ها در پيکره سازی تجسم آلام جسمیو اضطرابها و جنبش های نامنظم و تشويق آميز روح و جسم را که از مشرق زمين اقتباسکرده بودند، نشان دادند. مهمترين و بهترين آثار هنری در آسيای صغير يافت شده است،از نمونه های ارزشمند آن پيکره های نقش بر جسته های نمالی شمالی معبد زئوس در«پرگاموم» است که به بهترين شيوه ساخته و پرداخته شدهاست.

معماری: پس از تسخير مشرق زمين توسط اسکندر مقدونی، امتزاجی ازانديشه ها، دينها و هنرهای غربی و شرقی پديدار شد، که موجب تغيير و دگرگونی درمعماری يونانی گرديد. گوناگونيها، پيچيدگيها و پيشرفتهای چشمگير فرهنگ هلنی به يکشيوه معماری با مقياسی بزرگ و تنوعی پر دامنه به مراتب فراتر از آنچه کشور – شهرکلاسيک می توانست بطلبد، نيازمند بود. فعاليـهای ساختمانی از مراکز قديمی واقع درسرزمين اصلی يونان به شهرهای پر رونق پادشاهان هلنی در آسيای صغير (ترکيه) کهمرکزيت بيشتری برای دنيای هلنی داشتند، انتقال يافت. مقياس بزرگ و گسترش استادانهفضاهای درونی بناها که اين يکی از ويژگيهای معماری هلنی بود، معماری خانگی را گسترشمی دهند که پليس های سنتی اين شرايط را ايجاد نمی کردند از بناهای مهم اين دوره میتوان به معبد «آپولون» در «ديدوما» نزديک شهر «ميلتوس» در آسيای صغير (ترکيه) و تئاتر سر گشاده اپيداوروس اشاره کرد.

معبد آپولون: اين بنا در شهر ديدوما ؛ شهر ايونيک کهن در ساحل غربی آسيای صغير (ترکيه) واقع اشت. اين معبد ايونيک و دور ستونی بر روی پایه ای هفت پله ای در ارتفاع تقريباً 4 متری سطح مقصوره ی آن که عملاً بی سقف و رو به آسمان باز
مانده بود ساخته شده است. ابعاد آن 51*108 متر و ارتفاع ستونهای پيرامونش 5/19 متر است. دارای تالاری گود پر از ستون است که مقدم بر يک کفش کن ساخته شده است. و از آنجا که پلکان بزرگی به عرض پانزده متری به سوی حياط رو باز معبد سرازير می شود، راه دسترسی بسيار شکوهمندی برای زيارتگاه کوچک آن که دارای ستون بندی خلفی و محل نگهداری از پيکره پرستشی است، فراهم می آيد. اين طراحی پيچيده فضای درونی تالارهای بزرگ، مستقيماً به شيوه ی رومی پس از خود می انجامد و گسست چشمگيری از معماری کلاسيک يونان به شمار می رود که بر نمای بيرونی ساختمان تقريباً به عنوان يک تنديش تاکيد می کرد و درون آن را تقريباً ساده رها می کرد.

شهر «پرگاموم» در آسيای صغير ، با داشتن معابد و پيکره های بسيار شهر بزرگ عصر هلنی محسوب می شود. در اين شهر به تقليد آکروپليس آتن، مجموعه ای بر پا گرديد که دارای معابدی برای خدايان يونانی بود.

معبد زئوس: بنايی است با شکوه و عظمت بسيار که در حدود سال 180 ق م پسر و جانشين «آتالوس» اول به عنوان مذبح با شکوهی به ياد پيروزيهای پدر بر بالای تل مشرف به شهر پرگاموم بنا کرد. خود مذبح در مرکز حياطی مستطيل شکل قرار دارد و اطرافش را رديفی از ستونهای ايونيايی واقع بر صفه ای بلند به مساحت حدود 93 متر مربع احاطه کرده است که به جبهه غربی آن با پلکانی وسيع و پر شکوه به سطح زمين متصل می شود. احتمالاً بناهای مذبحی با اين عظمت يادگار سنت معماری ايونيايی از دوره ای کهن بوده است. اما مذبح پرگاموم از جهت وسعت و شکوه به سطح

زمين متصل می شود. اما مذبح پرگاموم از جهت وسعت و شکوه بر همه آنها برتری دارد و نيز تنها مذبحی است که بقايآی عمده ای از آن بر جا مانده است. برجسته ترين خصوصيت آن کتيبه بزرگی است منقوش بر ديواره صفه که 120 متر درازی و 2 متر بلندی دارد. اين نقشها چنان برجسته تراشيده شده اند که تقريباً به کلی جدا از زمينه می ماند.

تئاتر اپيداوروس: نمونه ی ديگری از طراحی ماهرانه فضای رو باز يونانی است اين بنا با اينکه در دوره ی هلنی ساخته شده به سبک کلاسيک است. به اين دليل در اينجا نام آن را ذکر نموديم که تمام واحدهای کار کردی و ترتيب ظاهری تئاترهای بعدی را داراست. رديفهای متحدالمرکز نشستنگاههای نسبتاً بيشتر از نيم دايره ی تماشاگران در سراشيب يک تپه ساخته شده بود و قطر دايره ی بيرونی اش تقريباً 120 متر است راه پله ها يا راهروی ميان پله ها به صورت چندين شعاع از مرکز دايره که محل ارکستر يا اجرای نمايش بود تا محيط دايره کشيده شده اند. و نشستنگاههای سنگی را که با يک راهروی پهن به دو بخش بالايی و پائينی تقسيم شده اند از هم جدا می سازند. محل ارکستر پيش صحنه و صحنه، طوری طراحی شده اند که بيشترين درجه سهولت ممکن برای ديدن اجرای نمايشها و آماده شدن بازيگران فراهم آيد.

انطباق انديشمندانه ی فضا بر نيازهای انسان، نه همچون روزگار باستان که برای ستايش از خدايان و ارضای هوسهای شاهان بود، بلکه بخشی از سنت انسان دوستی يونان است. هلنی ها بر دامنه تصور خويش از طراحی معمارانه افزودند تا شهرهای بزرگ را نيز مانند آنها بسازند. نقشه های منظم خيابانهای شبکه مانند که به دوره کهن در تاريخ يونان مربوط می شوند و شهرهای مهمی مانند پرگاموم در آسيای صغير اسکندريه در مصر و انطاکيه در سوريه ساخته شدند. در همين دوره بود که می توان از خانه سازی سخن گفت نمونه خانه ای در شهر «پرينه» که با ديوار محصور می شد و آن را از فضای خيابان و کوچه جدا می کرد، کشف شده است.

 

 

نویسنده : مسعود زمانیها

با معمار نمونه همراه باشید

 

۱۳۹۸-۷-۹ ۱۲:۲۶:۲۰ +۰۰:۰۰۹ام مهر, ۱۳۸۲|Tags: , , , |۰ Comments

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک در  
اشاره به موضوع

گروه معماری و دکوراسیون داخلی مسعود زمانیها

طراحی، نظارت و اجرای پروژه های لوکس و فاخر معماری و معماری داخلی

اطلاعات تماس

Phone: 0098 - 21 - 26416252

Mobile: 0098 - 912 - 1045329

Web: http://nemoneh.com