Loading...

معماری حمام ها

//معماری حمام ها

معماری حمام ها

حمام ها از آغازدربین فضاهای معماری شهری از اهمیت زیادی برخوردار بوده اند و تقریباً یکی از مهمترین بناهای شهری پس از مسجد و مدرسه محسوب میشدند . عوامل متعددی در شکل گیری فضاها و بخش های حمام نقش داشتند که مهمترین آن را می توان تنظیم دما ، رطوبت ، مسیر دسترسی و قرارگیری در داخل یک بافت شهری و آب های روان و ایجاد راههای خروجی برای فاضلاب دانست .

فضای اصلی هر حمام شامل : بینه ، میان در و گرمخانه میباشد . در کتاب آئین شهرداری ابن اخوه آمده است : “بدان که اثر طبیعی گرمابه به گردم شدن بوسیله هوای آن و خیس شدن به وسیله آب آن است ، سرای اول خنک کننده و خیساننده و سرای دوم گرم و نرم کننده و سرای سوم گرم و خشک کننده است” .

در اغلب حمام ها مسیر دسترسی به سه مرحله یاد شده با طراحی جالبی انجام میگرفته است ، به این ترتیب که هر فضا بوسیله راهرو هشتی از فضای دیگر متمایز میشده تا دما و رطوبت هر فضا نسبت به فضای مجاور تنظیم گردد با این طریق می توانستند از بیماری و ناراحتی افراد به دلیل ورود به فضای گرو و خروج ناگهانی به فضای سرد تا حد زیادی بکاهند . ترتیب قرارگیری فضای یاد شده از نظمی خاص برخوردار بوده است . نخست فضای ورودی در ارتباط مستقیم با فضای خارج قرار میگرفت ، سپس راهروی باریک و پیچ دار که به دهلیز و از دهلیز به بینه حمام میرسید .

فضای بینه از نظر مساحت و تزیینات از سایر فضاها مشخص تر بوده و عموماً بکشل هشت گوش و چهارگوش ساخته می شده در اطراف آن سکوهای نشیمن و رخت کن و در زیر سکوها حفره های جای کفش تعبیه شده بود و در بالای سقف گنبدی شکل حمام ها ، انواع نورگیرها قرار داشت . ارتباط بینه به گرمخانه از طریق میان در انجام میشد که معمولاً سرویس بهداشتی نیز در این محل قرار میگرفت . گرمخانه شامل خزینه آب گرم و فضای شستشو است و در جنب خزینه مخزن آب سرد وجود داشت که علاوه بر تامین آب خزینه در بعضی از حمام ها از آن برای آب بازی نیز استفاده میکردند .

حمام های عمومی به چند گروه قابل طبقه بندی هستند :

نخست حمامهائی که بصورت متناوب در طی روز تبدیل به مردانه و زنانه میگشتند و یا چند روز هفته مختص مردان و روزهای دیگر برای استفاده زنان بوده است . گاهی اوقات حمام هائی متصل بهم بنا میشد که یکی اختصاص به مردان و دیگری مختص زنان بود مانند حمام علی قلی آقا . بالاخره زمانی حمامهای متصل بهم احداث گردید که یکی برای استفاده مسلمین و دیگری به غیر مسلمین تعلق داشت مانند حمام چهار فصل اراک . همچنین طبق مراسم آن زمان ، حمامی با بوق یا شیپور مخصوص دایر بودن حمام را به آگاهی عمومی می رساند .

 

 

نویسنده : مسعود زمانیها

با معمار نمونه همراه باشید

 

۱۳۹۸-۷-۸ ۲۰:۵۴:۴۰ +۰۰:۰۰۸ام مهر, ۱۳۸۲|Tags: , , , , |۰ Comments

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک در  
اشاره به موضوع

گروه معماری و دکوراسیون داخلی مسعود زمانیها

طراحی، نظارت و اجرای پروژه های لوکس و فاخر معماری و معماری داخلی

اطلاعات تماس

Phone: 0098 - 21 - 26416252

Mobile: 0098 - 912 - 1045329

Web: http://nemoneh.com